الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

94

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء 58 لغت نداء : خواندن كسى با صداى بلند . مثل اينكه بگويند : « اى فلان » شاعر گويد و ابرزتها من بطن مكة بعد ما * اصات المنادى بالصلاة فاعتما يعنى بعد از آنكه نداى مؤذن براى نماز بلند شد ، او را از ميان مكه آشكار ساختم . اصل اين كلمه ، به معناى اجتماع است . به همين جهت « دار الندوه » به معناى محل تجمع است . مقصود اكنون خداوند در وصف كافرانى كه مؤمنان را از دوستى آنان نهى كرد ، مىفرمايد : - وَ إِذا نادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً : در اينباره دو قول است : 1 - هر گاه صداى مؤذن ، براى نماز بلند مىشد ، خنده مىكردند و به منظور متنفر ساختن مردم از نماز ، نمازگزاران را مورد استهزا قرار داده ، آنها را جاهل و سبك عقل مىخواندند . 2 - آنها از آنجا كه بارزش اذان پىنبرده بودند - مؤذن را بمنزلهء كسى كه كارى را از روى لهو و لعب ، انجام مىدهد ، مىدانستند . ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ : در اينباره نيز دو قول است : 1 - آنها مثل آدم بىعقل هستند . چه عقل ، انسان را از كارهاى زشت باز مىدارد . سدى گويد : يكى از مسيحيان مدينه ، آهنگ « اشهد ان لا إله الا اللَّه و اشهد ان محمداً رسول اللَّه » را شنيد و گفت : دروغگو آتش بگيرد ! شبى او و خانواده‌اش در بستر خواب ، آرميده بودند . كنيز او آتشى به خانه آورد . جرقه‌اى از آن ، بكانون خانه‌اش افتاد و همه را يكسر بسوخت .